EUDİ mövzusunda beynəlxalq konfrans: həyatın başlanğıcını dəstəkləmək üçün tərəfdaşların göstərdikləri birgə səy

Tədbirdə qəbul edilmiş bəyannamə uşaq inkişafının bütün aspektlərinin həlli istiqamətində ölkənin üzərinə götürdüyü aydın öhdəliklərdən xəbər verir.
Erkən Uşaqlıq Dövründə İnkişaf (EUDİ) mövzusunda iyunun
1-də Heydər Əliyev Mərkəzində keçirilən “EUDİ Strategiyası: mövcud təcrübə və
gələcəyə baxış” mövzusunda beynəlxalq konfransa toplaşan hökumət rəsmiləri,
yerli və beynəlxalq siyasət ekspertləri, EUDİ inkişaf üzrə mütəxəssislər uşaq
həyatının bu erkən və mühüm dövrü üçün müvafiq dövlət siyasətinin
gücləndirilməsinə və maliyyə öhdəliklərinin artırılmasına çağırış edib.
Azərbaycanda uşaqların hərtərəfli inkişafı ilə
bağlı EUDİ xidmətlərinin gücləndirilməsi və onların yeni inkişaf mərhələsinə
keçirilməsi üçün ictimai müzakirələr aparmaq, sektorlararası koordinasiyanı
təmin etmək, aidiyyəti qurumlar tərəfindən bu istiqamətdə birgə icra olunacaq
tədbirləri müəyyən etmək məqsədilə keçirilən konfrans Avropa İttifaqının maliyyə
dəstəyi ilə Heydər Əliyev Fondu, BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) və “Regional
İnkişaf” İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə təşkil olunub.
Konfransda çıxış edən UNICEF-in Azərbaycandakı
Nümayəndəliyinin rəhbəri Aleks Haykens bildirib ki, “Ye, oyna, sev’
adlandırdığımız yaxşı qidalanma, erkən stimulyasiya və himayə həyatda yalnız
bir dəfə baş verən sürətli təkamül dövrünə qədəm qoyan körpə beyninin inkişafı
üçün çox vacibdir. Erkən uşaqlıq dövrü inkişafı hökumətlərin və bizneslərin sərmayə
qoya biləcəkləri ən yaxşı sahələrdəndir. Belə sərmayə qoyuluşu əlverişlidir,
yetkinlik dövründə fərdi gəlirlərin 25 faizə qədər artmasına səbəb ola bilər və
13 faiz investisiya gəlirinin əldə edilməsi ilə nəticələnər. Bu, birdəfəlik fəaliyyət
deyil, uşaqlar, onların ailələri, icmalar və ölkələrin faydalandığı müfəssəl fəaliyyətlər
paketidir”.
Heydər Əliyev Fondunun Beynəlxalq
əlaqələr departamentinin rəhbəri Soltan Məmmədov çıxışında bildirib ki, uşaqların bioloji və psixi
sağlamlığı, erkən yaşlardan intellektual, fiziki və əqli inkişafı, emosional
dözümlülüyü və sosial rifahı onların şəxsiyyət kimi formalaşmasında xüsusi
əhəmiyyət daşıyır. Bu mənada, erkən yaş dövründə uşaqlara düzgün qayğı və
diqqət göstərilməsi çox vacibdir. Hazırlanacaq EUDİ strategiyası aidiyyəti
təşkilatların bu istiqamətdə səylərini birləşdirəcək vahid platforma və daha
təsirli vasitə kimi çıxış edəcəkdir.
“Keçən il Avropa İttifaqı bütün uşaqların
hüquqlarının müdafiəsini və həssas uşaqlar üçün əsas xidmətlərə çıxışı təmin
etmək üçün Uşaq Hüquqları üzrə iddialı Strategiyanı təsdiqlədi. Bu strategiya
Aİ-ni qlobal miqyasda uşaqları dəstəkləmək, qorumaq və gücləndirmək üçün məcbur
edən qlobal ölçüləri ehtiva edir. Azərbaycanda Avropa İttifaqı hökumət,
vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları və UNICEF kimi strateji tərəfdaşlarla birlikdə erkən
uşaqlıq dövründən etibarən həssas uşaqlara dəstək olmaqdan məmnundur”, - deyə Avropa
İttifaqının Azərbaycandakı səfiri Peter Mişalko bildirib.
Konfransda çıxış edən Təhsil nazirinin müavini
Muxtar Məmmədov, Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin müavini Hidayət
Abdullayev, Səhiyyə nazirinin müavini İlqar Qasımov, Ailə, Qadın və Uşaq
Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Aynur Sofiyeva, “Regional
İnkişaf” İctimai Birliyinin nümayəndəsi, EUDİ layihəsinin mütəxəssisi Fərid
Süleymanov Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olunmasında erkən uşaqlıq
dövründə inkişafın dövlətin prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən
olunduğu, əhatəli EUDİ strategiyasının hazırlanması və icrasında sektorlararası
əməkdaşlığın və səylərin birləşdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.
Konfransa onlayn qoşulan
EUDİ üzrə beynəlxalq ekspertlər, UNICEF-in EUDİ üzrə assosiativ direktoru
Erinna Dia, EUDİ üzrə baş məsləhətçisi Chemba Raghavan, Kral Uşaq
Xəstəxanasının İcma Uşaq Sağlamlığı Mərkəzinin direktoru prof. Frank Oberklaid
erkən uşaqlıq dövründə inkişaf, erkən müdaxilə, azyaşlı uşaqların inkişafı üçün
mühitin uyğunlaşdırılması, EUDİ siyasətinin formalaşdırılması üçün
sektorlararası əməkdaşlığın vacibliyi, ehtiyaclar və həyata keçiriləcək
fəaliyyətlər barədə fikirlərini bölüşüblər.
Müxtəlif panel
iclaslarında işini davam etdirən konfransda mütəxəssislər tərəfindən uşaqlar və
hamilə qadınlar üçün patronaj xidmətinin əhəmiyyəti, inteqrasiya edilmiş sosial
xidmətlər modeli, EUDİ üzrə nümunəvi beynəlxalq təcrübələr, EUDİ-də əlillik və
inklüziya, məktəbəqədər təhsilin hazırkı vəziyyəti və perspektivlər, sosial
xidmətlərin əhəmiyyəti, uşaq hüquqlarının müdafiəsi, icma təşəbbüsləri,
valideynlik səriştələri və digər mövzularda səmərəli təkliflər səsləndirilib.
Konfransın sonunda EUDİ-nin həyata keçirilməsinə,
gələcək fəaliyyətlərin yol xəritəsinin işlənib hazırlanmasına və hökumətin
müxtəlif sektorlarında bu fəaliyyəti təbliğ edəcək işçi qrupunun yaradılmasına
çağırış edən birgə Bəyannamə qəbul edilib.
Konfransın təşkili Avropa İttifaqının (Aİ) maliyyə dəstəyi ilə UNICEF tərəfindən həyata keçirilən “Azərbaycanda həssas qruplara daxil olan uşaqlar üçün İnteqrasiya olunmuş icma əsaslı sosial sidmətlər” üzrə üçillik proqramın yekunlarına təsadüf edib. Proqramın əsas sütunlarından biri icma əsaslı EUDİ xidmətləri (sağlamlıq və qidalanma, erkən təhsil və himyə, icmanın iştirakı və valideynliyə dair maarifləndirmə) vasitəsilə Erkən Uşaqlıq Dövründə İnkişaf (EUDİ) təşəbbüsünün təşviqi və pilot olaraq tətbiqini nəzərdə tutur. Proqram çərçivəsində minlərlə uşaq icma əsaslı erkən təhsil xidmətlərindən, sosial xidmətlərdən və patronaj tibb bacılarının ev ziyarətlərindən faydalanıb.